การจัดการความรู้ (KM) เรื่องการจัดการเรียนการสอนตามผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตร
Program Learning Outcome (PLOs)
สำนักงานวิชาการ มีหน้าที่ดูแลเรื่อง มาตรฐานการเรียนการสอน มาตรฐานหลักสูตร ให้กับอาจารย์ทุกคณะวิชา ในปีการศึกษา 2567 ตามที่ราชกิจจานุเบกษาได้ประกาศกฎกระทรวง เรื่อง มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 และ ตามประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ.2565 ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร พ.ศ. 2565 เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรและกระบวนการจัดการเรียนรู้ ให้แต่ละหลักสูตรสามารถผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรและสอดคล้องกับมาตรฐานการอุดมศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุณภาพ
ซึ่งในปีการศึกษา 2566 สำนักงานวิชาการ ได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการการจัดทำหลักสูตรที่มุ่งเน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ตามแนวทาง Outcome Based Education ( OBE) เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรและอาจารย์ประจำหลักสูตร ได้ทราบแนวคิดและลงมือปฏิบัติเรียบร้อยแล้ว ดังนั้น เพื่อผลิตบัณฑิตให้ให้ตรงกับสาขาวิชาของตน สอดคล้องกับความต้องการของสถานประกอบการและได้ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร
ในปีการศึกษา 2567 สำนักงานวิชาการ จึงได้จัดโครงการ “การจัดการเรียนการสอนตามผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวังของหลักสูตร Program Learning Outcome (PLOs)”ขึ้น เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรมออกแบบการจัดการเรียนการสอนและวิธีการวัดประเมินผล สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ที่คาดหวังในระดับหลักสูตร Program Learning Outcome ( PLOs)และสามารถเชื่อมโยงผลการเรียนรู้ที่คาดหวังในระดับหลักสูตร Program Learning Outcome ( PLOs ) กับผลลัพธ์การเรียนรู้ของรายวิชา Course Learning Outcomes (CLOs)ได้อย่างถูกต้อง ในวันพุธที่ 20 พฤศจิกายน และวันพุธ ที่ 11 ธันวาคม 2567 โดยมี รศ.ดร.ธีรพงศ์ แก่นอินทร์ อาจารย์ประจำหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ เป็นวิทยากร
การจัดการศึกษาให้ได้ผลลัพธ์การเรียนรู้ในระดับหลักสูตรมี 2 ส่วน คือ การพัฒนาวิชาชีพ และการพัฒนาชีวิต (กาย วินัย จิตใจ ปัญญา) ซึ่งทั้ง 2 ส่วนจะต้องมีความสมดุลกันและผสมผสานภูมิปัญญาตะวันออก (ชีวิต) กับภูมิปัญญาตะวันตก (วิชาชีพ) โดยวัตถุประสงค์ของหลักสูตรมาจาก การวิเคราะห์ แนวโน้ม เศรษฐกิจสังคม และความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ที่นำเอาคำอธิบายรายวิชาและสิ่งที่องค์กรวิชาชีพต้องการ เป็นตัวกำหนดว่าบัณฑิตที่จบไปจากหลักสูตรนี้ควรมีคุณลักษณะและสมรรถนะสำคัญอะไรบ้าง (เป็นคนอย่างไร และทำอะไรได้บ้าง) (Culminating Outcome or Exit Outcome) ซึ่งมี 2 ส่วน คือ 1) คุณลักษณะ (เรียนจบหลักสูตรนี้แล้ว บัณฑิตมีคุณลักษณะสำคัญอะไรบ้าง คุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณ-ดี มีความสุข) 2) สมรรถนะ (เรียนจบหลักสูตรนี้แล้วบัณฑิตสามารถทำอะไรได้บ้าง-เก่ง) การเขียนผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ดีต้องการประกอบด้วย 1) การเขียนผลลัพธ์ในรูปแบบของพฤติกรรม ทักษะ ทัศนคติ และความสามารถที่จะเกิดขึ้นกับนักศึกษา 2) การเรียนรู้จากประสบการณ์ที่สร้างขึ้นที่ทำให้อาจารย์สามารถฝึกนักศึกษาให้มีความชำนาญในแต่ละผลลัพธ์ และ 3 ) การประเมินผลนักศึกษา
กรวยประสบการณ์ในการเรียนรู้ เป็นตัวช่วยในการออกแบบการเรียนการสอน ว่าผู้สอนต้องการให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์ใด เช่น จากสิ่งที่อ่านเพียงอย่างเดียว จะจำได้ 10 % จากการได้ยินอย่างเดียว จะจำได้ 20 % ถ้าเด็กได้เห็นหน้าอย่างเดียว จะจำได้ 30% เด็กจำสิ่งที่มองเห็นและได้ยินได้ 50% ให้เด็กมีโอกาสพูดคุยและมีส่วนร่วมในการอภิปรายเรียกว่า แบบกระตือรือร้น เด็กสามารถจำได้ 70% และเด็กปฏิบัติจริง สถานการณ์จำลอง และได้แสดงบทบาทสมมติ เด็กสามารถจำได้ถึง 90% การเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพต้องมีกฎ 3 ข้อ คือ กฎของความพร้อม (ร่างกายและจิตใจ) กฎของการฝึกหัด (การทำซ้ำ) กฎของผลการตอบสนอง ( ความสุข ความพึงพอใจ ความภูมิใจ) นอกจากนี้ผู้เรียนต้องมีส่วนร่วม 3 ทาง คือ คิดตาม พูดแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และลงมือทำ
ส่วนการเขียนผลลัพธ์การเรียนรู้รายวิชา (CLOs)มาจากจุดประสงค์ของรายวิชาที่กำหนดไว้ใน มคอ.3 ซึ่งอาจารย์ผู้สอน ต้องเขียนจุดประสงค์ของรายวิชา โดยพิจารณาจากคำอธิบายรายวิชาของแต่ละวิชา และนำไปเขียนจุดประสงค์ ซึ่งจุดประสงค์ของรายวิชาด้านพุทธิพิสัย ได้แก่ “นักศึกษา (จะ) สามารถ+กริยา+นาม” เมื่อ กริยา คือ กระบวนการทางปัญญา (Cognitive Process) และ นาม คือความรู้ (Knowledge) ดังนั้น
- จุดประสงค์ของแผนการเรียนการสอนต้องสอดคล้องกับจุดประสงค์ของรายวิชา (มคอ.3)
- จุดประสงค์ของรายวิชาต้องสอดคล้องกับจุดประสงค์ของหลักสูตร (มคอ.2)