การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา

               จากการไปอบรม เรื่อง การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา  เมื่อวันที่   4-5 มีนาคม  2556  ณ โรงแรมเอเซีย   กรุงเทพ ซึ่งจัดโดย  สมาคมเครือข่ายการพัฒนาวิชาชีพอาจารย์และองค์กรระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย (ควอท.) สามารถสรุปผลการอบรมได้ดังนี้

ชื่อวิทยากร   ผศ.ดร.จุมพล  พูลภัทรชีวิน 

หัวข้อบรรยาย    จิตตปัญญากับการวัดและประเมินผลการเรียนรู้

สรุปสาระสำคัญ   จิตตปัญญาศึกษา เป็นการให้เวลาในการใคร่ครวญทบทวน  ทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง  เป็นกระบวนการคิดแบบเชื่อมโยงสัมพันธ์ ระหว่างสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในกระบวนการศึกษาค้นคว้า  ทำให้มองเห็นและเข้าใจกับดัก ของการคิดแก้ปัญหาแบบเดิม มองเห็นและเข้าใจแนวทางใหม่ของการจัดการกับปัญหา ด้วยการผนวกควบรวมระหว่างสิ่งใหม่กับสิ่งเก่า แล้วเกิดเป็นความคิดความเข้าใจใหม่ ซึ่งเรียกว่า การเกิด “ปิ้งแว้บ” 

จิตตปัญญาศึกษา  มีหลักคิด  3  ประการ คือ

      1. ความเชื่อพื้นฐานของจิตตปัญญา  มีแนวคิด 4 ประการ คือ

              1.1 ยอมรับและเคารพในความเป็นมนุษย์และเชื่อว่ามนุษย์มีการเรียนรู้ได้

              1.2 ยอมรับและเคารพอย่างแท้จริงในความแตกต่างของสรรพสิ่งและสอดคล้องกับความเชื่อในข้อแรก

              1.3 เชื่อในความเป็นองค์รวม และสัมพันธ์เชื่อมโยงระหว่างผู้เรียนแต่ละคนกับกลุ่ม หรือระหว่างสถาบันกับสถาบัน หรือการวัดผลประเมินผลระหว่างวิชากับหลักสูตร ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความสัมพันธ์กันมากเท่าไรก็มีความเชื่อมโยงมากเท่านั้น

             1.4  การเรียนรู้อย่างแท้จริง เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นภายในตัวผู้เรียน โดยมีผู้สอนคอยเอื้อให้ผู้เรียนเกิดการปิ้งแว้บเอง ซึ่งเป็นจุดสำคัญของจิตตปัญญาศึกษา

      2. กระบวนการทางจิตตปัญญา  มีแนวคิด 3 ประการ คือ

              2.1  สุนทรียสนทนา  เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เรียนกับเพื่อน หรือระหว่างผู้เรียนกับครู หรือระหว่างครูกับครู  เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างสาเหตุ 

               2.2 การฟังอย่างลึกซึ้ง เพื่อให้เข้าใจผู้อื่นอย่างลุ่มลึก อย่างมีองค์รวมและค่อยตัดสิน

               2.3  การสะท้อนการเรียนรู้อย่างแท้จริง หมายถึง อารมณ์ ความคิด ความเชื่อที่เกิดขึ้น โดยให้ผู้เรียนเขียนบันทึกการเรียนรู้จากสิ่งที่เรียน

                      เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง และลองให้เพื่อนประเมิน

       3.  ฐานการเรียนรู้ของมนุษย์  ประกอบด้วย  3  ฐาน คือ

               3.1 ฐานกาย ทุกระดับการเรียนรู้ต้องผ่านฐานกายเสมอ

               3.2 ฐานหัว  เน้นทฤษฎี การใช้เหตุใช้ผล

               3.3 ฐานใจ เป็นการเชื่อมประสาน 2 ฐานเข้าด้วยกัน

  ชื่อวิทยากร  ศ.กิตติคุณ ดร.สมหวัง  พิธิยานุวัฒน์

   หัวข้อบรรยาย  การประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF)

   สรุปสาระสำคัญ   หัวใจสำคัญของTQF  คือ Learning Outcome โดยการเชื่อมโยงกับกลยุทธ์การสอนทั้งระดับหลักสูตรและรายวิชา

     การประกันคุณภาพ :  กรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF)

1. TQF  เป็นกลยุทธ์ขั้นต่ำ สอดคล้องกับเอกลักษณ์บัณฑิตที่พึงประสงค์และอัตลักษณ์ของสถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่ง
2. TQFเป็นเครื่องมือพัฒนาคุณภาพบัณฑิต
3. TQF เป็นการนำคุณภาพบัณฑิตที่พึงประสงค์มาเป็นเป้าหมายของการจัดการเรียนการสอน
4. TQFเป็นกลไกประกันคุณภาพหลักสูตรและรายวิชา เพื่อนำไปสู่บัณฑิตที่พึงประสงค์
5. TQF ทำให้เกิดการยอมรับและการเคลื่อนย้ายของกลุ่มนิสิตนักศึกษาในกลุ่มอาเซียนเป็นหนึ่ง ในปี ค.ศ.2015

ชื่อวิทยากร  ศ.กิตติคุณ ดร.สมหวัง  พิธิยานุวัฒน์ 

หัวข้อบรรยาย   การเรียนรู้และการประเมินตามสภาพจริง

สรุปสาระสำคัญ   การเรียนรู้และการประเมินตามสภาพจริงเป็นการให้ผู้เรียนเข้าไปเผชิญสภาพการณ์จริง ปัญหาจริง ในบริบทจริงและร่วมกันศึกษาเรียนรู้ แสวงหาความรู้ ข้อมูลและวิธีการต่าง ๆ เพื่อที่จะแก้ปัญหานั้นและได้รับการประเมินตามมาตรฐานคุณภาพในชีวิตจริง

                การเรียนรู้ตามสภาพจริง  มีหลักดังนี้

1. การเรียนรู้เป็นเรื่องของผู้เรียน โดยได้รับการกระตุ้นเร้าจากผู้สอน
2. เรียนรู้จากสิ่งที่มีอยู่มากมายในสภาพจริงและเรียนต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ
3. เรียนรู้จากการปฏิบัติที่ประสบการณ์ตรงในสถานการณ์จริง
4. ผู้เรียนทราบเป้าหมายและผลการเรียนรู้ชัดเจน วัดประเมินได้
5. เรียนเป็นกลุ่ม ตามหลักปุจฉา วิสัชนา (ส่งเสริมการทำงานเป็นกลุ่ม)
6. เรียนรู้วิธีเรียนรู้ ถักทอเชื่อมโยงความรู้ได้
7. เรียนรู้ได้ดี ถ้าได้ข้อติชม

การประเมินตามสภาพจริง  มีหลักดังนี้

1. วัดและประเมินการเรียนรู้จากผลงานของการปฏิบัติ ตามสภาพจริงของผู้เรียน ปริมาณและคุณภาพของผล จะบ่งบอกระดับและความก้าวหน้าในการเรียนรู้ของผู้เรียนได้
2. วัดและประเมินการเรียนรู้จากพฤติกรรมการเรียนรู้ พฤติกรรมการทำงานร่วมกัน และวิธีการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยเฉพาะการกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ การจัดระบบและวิธีการเรียนรู้ การดำเนินงานเรียนรู้ตามแผนที่กำหนด การประเมินความก้าวหน้าในการเรียนรู้ การประเมินผลสัมฤทธิ์  และการปรับปรุงการเรียนรู้ โดยประเมินตนเอง ประเมินโดยเพื่อน ประเมินโดยครู และผู้เกี่ยวข้อง ตามแนวคิดการประเมินรอบด้าน (360 องศา)
3. วัดและประเมินผลการเรียนรู้ หรือผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยใช้แบบทดสอบแบบวัดมาตรฐาน
4. วัดและประเมินผลการเรียนรู้ จากการวางแผนการเรียนรู้และการตระเตรียมการเรียนรู้ของผู้เรียน
5. นำข้อมูลและสารสนเทศจาก 1-4 มาสะสมและจัดระบบแฟ้มสะสมผลงานของผู้เรียน ที่เรียกว่า ประจักษ์พยานการเรียนรู้แบบเอกสา 

ชื่อวิทยากร   อาจารย์แทน  พิธิยานุวัฒน์

หัวข้อบรรยาย   ประจักษ์พยานการเรียนรู้กับการประเมินผลการเรียน

สรุปสาระสำคัญ   เป็นการสะท้อนการเรียนรู้ของผู้เรียน  ประจักษ์พยานการเรียนรู้ของผู้เรียนจึงเป็นเครื่องมือในการประเมินที่มีประสิทธิภาพอย่างหนึ่งในการประเมินผลผลิตที่ผู้เรียนได้ผลิต รวบรวม และจัดเก็บผลงานต่าง ๆ อย่างเป็นระบบตามวัตถุประสงค์การเรียนรู้ไว้ในแฟ้ม ประจักษ์พยานการเรียนรู้ช่วยให้มีการยืดหยุ่นในการวางแผนพัฒนาหลักสูตร การพัฒนาเนื้อหาสาระในวิชาต่าง ๆ ประจักษ์พยานการเรียนรู้ยังแสดงให้เห็นถึงความสามารถ กระบวนการ และผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนตามสภาพจริงได้

 ชื่อวิทยากร   ศ.กิตติคุณ ดร.สมหวัง  พิธิยานุวัฒน์   และดร.เพชรา  พิพัฒน์สันติกุล 

หัวข้อบรรยาย   ประเภทและคุณภาพของเครื่องมือการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF)

สรุปสาระสำคัญ     ประเภทและคุณภาพของเครื่องมือการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (TQF)  ทำให้เกิดทฤษฎีการเรียนรู้ ดังนี้

                 การกำหนดกลยุทธการสอน ต้องให้สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ในรายวิชาใดวิชาหนึ่ง แล้วกำหนดกลยุทธ์การวัดผลประเมินผลให้สอดคล้องกับกลยุทธ์การสอนและกำหนดกลยุทธ์การวัดและประเมินผล เพื่อประเมินการบรรลุตามผลการเรียนรู้ให้ครอบคลุมทั้ง AfL, AaLและ AoL