สรุปผลการจัดการความรู้ในหัวข้อ
“รูปแบบรายงานสหกิจศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทการปฏิบัติสหกิจศึกษาในปัจจุบัน
ของนักศึกษาวิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้”
ในกิจกรรมการประชุมประจำปีคณะกรรมการสหกิจศึกษา วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2560 ณ ห้องชัยพฤกษ์
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) กระทรวงศึกษาธิการวิทยาลัยมีปณิธานมุ่งมั่นที่จะผลิตบัณฑิตให้เป็นนักปฏิบัติและเป็นคนดีของสังคม จึงได้นำระบบการจัดการศึกษาแบบ “สหกิจศึกษา (Cooperative Education)” มาปรับใช้ในกระบวนการเรียนการสอนระดับปริญญาตรีทุกสาขาวิชา โดยการให้นักศึกษาเข้าปฏิบัติงานในองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน เป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 16 สัปดาห์ ในตำแหน่งงานที่สอดคล้องกับสาขาวิชาที่เรียน เสมือนหนึ่งพนักงานจริงขององค์กรหรือสถานประกอบการ โดยวัตถุประสงค์หลังของการนำระบบสหกิจศึกษามาใช้เพื่อให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริง ก่อให้เกิดการเรียนรู้ และมีความเข้าใจในระบบการทำงานตามสาขาวิชาชีพ การดำเนินงานสหกิจศึกษาของวิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้นั้น อยู่ภายใต้การดูแลติดตามของเครือข่ายพัฒนาสหกิจศึกษาภาคใต้ตอนบน (C7)
ปัจจุบันการจัดการเรียนการสอนระบบสหกิจศึกษาของวิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ จัดการเรียนการสอนผ่านรายวิชา 2 รายวิชา คือ รายวิชาเตรียมความพร้อมสหกิจศึกษา (COP300) 1 หน่วยกิต และรายวิชาสหกิจศึกษา (COP301) 8หน่วยกิต โดยในส่วนของรายวิชาสหกิจศึกษา (COP301) เมื่อนักศึกษาปฏิบัติงานสหกิจศึกษาเสร็จสิ้นตามระยะเวลาที่กำหนด ในเกณฑ์การประเมินผลรายวิชาระบุว่า นักศึกษาต้องจัดทำรายงานสหกิจศึกษา จำนวน 1 เล่ม/คน ซึ่งรูปแบบรายงานสหกิจศึกษาที่นักศึกษาใช้อยู่ในปัจจุบันนั้น เป็นรูปแบบรายงานที่ได้กำหนดเมื่อปีการศึกษา 2557 (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2) มีการประกาศใช้มาจนถึงพ.ศ. 2559 รวมระยะเวลา 3 ปี โดยนักศึกษาที่ใช้รูปแบบรายงานดังกล่าวสำเร็จการศึกษาแล้ว 9 รุ่น รวมจำนวนนักศึกษา 779 คน
รูปแบบรายงานสหกิจศึกษา (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 พ.ศ. 2557) ประกอบด้วยรายงานผลการปฏิบัติงาน 3 บท ประกอบด้วย บทที่ 1 ข้อมูลองค์กรผู้ใช้บัณฑิต บทที่ 2 งานที่ปฏิบัติ และบทที่ 3 ข้อเสนอแนะต่อการปฏิบัติงาน ซึ่งในส่วนของบทที่ 2 เป็นการเขียนรายงานภาระงานที่นักศึกษาได้รับจากพนักงานพี่เลี้ยงในองค์กรขณะปฏิบัติงานสหกิจศึกษา โดยทั้งหมดเป็นการรายงานผลในเชิงงานประจำที่ปฏิบัติในหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย (Routine Work) เมื่อมีการนำผลงานสหกิจศึกษาของนักศึกษาเข้าร่วมประกวดโครงงานสหกิจศึกษาดีเด่นร่วมกับนักศึกษาสถาบันการศึกษาอื่น ๆ ซึ่งเป็นสถาบันสมาชิกเครือข่ายพัฒนาสหกิจศึกษาภาคใต้ตอนบน (C7) ซึ่งโครงงานหรืองานประจำสหกิจศึกษาที่เข้าร่วมประกวดและมีสิทธิ์ได้รับการพิจารณาให้รางวัลนั้น เกณฑ์การประเมินผลเกณฑ์หนึ่งนั่นคือ โครงงานหรืองานประจำสหกิจศึกษานั้นต้องมีผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของหน่วยงาน หมายถึง โครงงานหรืองานประจำสหกิจศึกษาที่นักศึกษาจัดทำขึ้นนั้น (1) ต้องสามารถสร้างมูลค่าทางธุรกิจให้แก่องค์กร เป็นโครงงานที่เป็นรูปธรรมเชิงประจักษ์ วัดมูลค่าของประสิทธิภาพได้เป็นตัวเม็ดเงินของผลการประกอบการ/ผลกำไร หรือ (2) ต้องสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานด้านใดด้านหนึ่งอย่างชัดเจนแก่องค์กร หากนำกระบวนการบริหารจัดการตามแนวคิดของนักศึกษาไปปรับใช้กับการดำเนินงาน จะส่งผลให้การดำเนินงานเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น เกิดประสิทธิภาพอย่างชัดเจน หากโครงงานหรืองานประจำสหกิจศึกษาชิ้นใดสามารถดำเนินการได้ตาม 2 ข้อ ข้างต้น จะได้รับการพิจารณาให้ได้รับรางวัลโครงงานหรืองานประจำสหกิจศึกษาดีเด่นมากยิ่งขึ้น บ่งบอกว่าการปฏิบัติงานสหกิจศึกษาของนักศึกษานั้นเกิดประโยชน์อย่างที่สุดกับองค์กร ด้วยเหตุดังกล่าวจึงเป็นที่มาของการปรับรูปแบบรายงานสหกิจศึกษาเป็นครั้งที่ 3 แต่ยังคงยึดหลักความเหมาะสมกับบริบทการปฏิบัติสหกิจศึกษาในปัจจุบันของนักศึกษาวิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
จากการรวบรวมและสังเคราะห์องค์ความรู้ รวมถึงการวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ผ่านการประชุมคณะกรรมการสหกิจศึกษา วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ ประจำปี2559 เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2560 ณ ห้องชัยพฤกษ์ สรุปได้ว่า รายงานสหกิจศึกษา (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 3 พ.ศ. 2560) กำหนดให้นักศึกษาเลือกปฏิบัติให้เหมาะสมกับลักษณะงานที่ได้รับมอบหมายจากพนักงานที่ปรึกษาสหกิจศึกษาได้ใน 2 รูปแบบ คือ
1) รายงานสหกิจศึกษา รูปแบบโครงงาน ปัญหาพิเศษ งานวิจัย หรือโครงการ ประกอบด้วยรายงาน 5 บท ซึ่งมีแนวทางคล้ายคลึงกับการทำงานวิจัย โดยนักศึกษาที่เลือกจัดทำรายงานในรูปแบบนี้ ควรได้รับมอบหมายงานในลักษณะโครงงาน ปัญหาพิเศษ งานวิจัย หรือโครงการ จากองค์กร หรือนักศึกษาเป็นผู้มองเห็นปัญหาอุปสรรคบางประการของการทำงาน และต้องการศึกษาเพื่อเสนอแนะแนวทางแก้ไขเพื่อประสิทธิภาพการทำงานขององค์กร
2) รายงานสหกิจศึกษา รูปแบบงานประจำตามตำแหน่งหน้าที่ ประกอบด้วยรายงาน 4 บท ซึ่งมีแนวทางคล้ายคลึงกับรายงานสหกิจศึกษาในรูปแบบเดิม แต่มีการปรับปรุงเพิ่มเติม/ปรับลดเนื้อหาในบางหัวข้อ เพื่อให้มีความกระชับขึ้นและเป็นขั้นตอนที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น โดยนักศึกษาที่เลือกจัดทำรายงานในรูปแบบนี้ เป็นนักศึกษาในกลุ่มที่ได้รับมอบหมายงานสหกิจศึกษาในลักษณะงานประจำตามตำแหน่งหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (Routine Work)
โดยรูปแบบรายงานสหกิจศึกษา ทั้ง 2 รูปแบบ มีรายละเอียดดังนี้
รูปแบบรายงานสหกิจศึกษา รูปแบบที่ 1
(โครงงาน ปัญหาพิเศษ งานวิจัย โครงการ )
ปรับปรุงปี 2560
1. ส่วนนำ
1.) ปกนอก
2.) ปกใน
3.) หน้าใบรับรอง
4.) บทคัดย่อ
5.) กิตติกรรมประกาศ
6.) สารบัญเรื่อง สารบัญตาราง สารบัญภาพ
2. ส่วนเนื้อเรื่อง
1.) บทที่ 1 บทนำ
1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
1.2 วัตถุประสงค์ของการศึกษา
1.3 ขอบเขตของการศึกษา
1.4 ผลที่คาดว่าจะได้รับ
2.) บทที่ 2 การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง
2.1 วรรณกรรมและเอกสารที่เกี่ยวข้อง
3.) บทที่ 3 วิธีการศึกษา
3.1 อุปกรณ์ เครื่องมือ หรือโปรแกรมที่ใช้
3.2 ขั้นตอนและวิธีการศึกษา
4.) บทที่ 4 ผลการศึกษา
5.) บทที่ 5 สรุป ปัญหา และข้อเสนอแนะ
5.1 สรุปผลการศึกษา
5.2 ปัญหาและข้อเสนอแนะ
3. ส่วนท้าย
1.) บรรณานุกรม
2.) ภาคผนวก (ถ้ามี)
2.1 ประวัติองค์กรผู้ใช้บัณฑิต
2.2 ลักษณะการประกอบการ
2.3 รูปแบบการจัดองค์การ
2.4 ชื่อและตำแหน่งของพนักงานที่ปรึกษา
2.5 ระยะเวลาที่ปฏิบัติงาน
2.6 สวัสดิการที่ได้รับขณะปฏิบัติงาน
3.) รายละเอียดงานประจำที่ปฏิบัติ (สรุปงานประจำที่ปฏิบัติพอสังเขป โดยระบุทุกลักษณะงานตามหัวข้อด้านล่างนี้เป็นข้อ ๆ 3.1, 3.2,....)
3.1 งานที่ 1
Øชื่องาน
Øขั้นตอนและวิธีการปฏิบัติงาน
Øอุปกรณ์ เครื่องมือ หรือโปรแกรมที่ใช้ (ถ้ามี)
Øรายวิชาที่เกี่ยวข้อง
Øผลการปฏิบัติงาน
4.) ประวัตินักศึกษาสหกิจศึกษา
รูปแบบรายงานสหกิจศึกษา รูปแบบที่ 2
( งานประจำที่ปฏิบัติ )
ปรับปรุงปี 2560
1. ส่วนนำ
1.) ปกนอก
2.) ปกใน
3.) หน้าใบรับรอง
4.) บทคัดย่อ
5.) กิตติกรรมประกาศ
6.) สารบัญเรื่อง สารบัญตาราง สารบัญภาพ
2. ส่วนเนื้อเรื่อง
1.) บทที่ 1 บทนำ
1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของการปฏิบัติงาน
1.2 วัตถุประสงค์ของการปฏิบัติงาน
1.3 ผลที่คาดว่าจะได้รับจากการปฏิบัติงาน
2.) บทที่ 2 งานที่ปฏิบัติ (สรุปงานประจำที่ปฏิบัติ โดยระบุทุกลักษณะงานตามหัวข้อด้านล่างนี้เป็นข้อ ๆ 2.1, 2.2,....)
2.1 งานที่ 1
Øชื่องาน
Øขั้นตอนและวิธีการปฏิบัติงาน
Øอุปกรณ์ เครื่องมือ หรือโปรแกรมที่ใช้ (ถ้ามี)
Øรายวิชาที่นำมาประยุกต์ใช้
Øผลการปฏิบัติงาน
3.) บทที่ 3 การพัฒนางานที่ปฏิบัติ
3.1 ชื่องานที่พัฒนา
3.2 ขั้นตอนและวิธีการพัฒนา
3.3 อุปกรณ์ เครื่องมือ หรือโปรแกรมที่ใช้พัฒนา (ถ้ามี)
3.4 ผลการพัฒนา
4.) บทที่ 4 สรุปผลการปฏิบัติงาน
4.1 การพัฒนาตนเอง
Øด้านความรู้
Øด้านการปฏิบัติ
Øด้านทักษะการปฏิบัติงาน
4.2 ปัญหาและข้อเสนอแนะ
3. ส่วนท้าย
1.) บรรณานุกรม
2.) ภาคผนวก (ถ้ามี)
2.1 ประวัติองค์กรผู้ใช้บัณฑิต
2.2 ลักษณะการประกอบการ
2.3 รูปแบบการจัดองค์การ
2.4 ชื่อและตำแหน่งของพนักงานที่ปรึกษา
2.5 ระยะเวลาที่ปฏิบัติงาน
2.6 สวัสดิการที่ได้รับขณะปฏิบัติงาน
3.) ประวัตินักศึกษาสหกิจศึกษา