ในปีการศึกษา 2565 สำนักงานวิชาการ ได้จัดการความรู้ เรื่อง “การพัฒนาทักษะการให้คำปรึกษา และบทบาทหน้าที่ของ
อาจารย์ที่ปรึกษา ”ในวันพุธ ที่ 30 พฤศจิกายน 2565 ของปีการศึกษา 2565 โดยมี รศ.ดร.สุใจ ส่วนไพโรจน์ จากมหาวิทยาลัยสงขลานิครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เป็นวิทยากร มีผู้ลงทะเบียนเข้าร่วมออนไลน์ตั้งแต่วันที่ 25 – 29 พฤศจิกายน 2565 จำนวน 42 คน จากเป้าหมายที่ตั้งไว้ 20 คน และเข้าร่วมอบรมในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2565 จำนวน 40 คน คิดเป็นร้อยละ 95.24 จากผู้ลงทะเบียนทั้งหมด มีอาจารย์ที่ปรึกษาจัดตารางให้คำปรึกษาแก่นักศึกษา จำนวน 30 คน และจากการประเมินโครงการของผู้เข้าร่วมโครงดังกล่าว มีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 4.54 จากเกณฑ์ 5 ระดับ
เนื้อหาสาระในการอบรม มีดังนี้
การจัดการเรียนการสอนของสถาบันอุดมศึกษามีความแตกต่างจากการศึกษาในทุกระดับ เนื่องจากนักศึกษาต้องอยู่ห่างไกลพ่อแม่ผู้ปกครอง มีความเป็นอิสระในการดำเนินชีวิตมากขึ้น จะเห็นได้ว่านักศึกษาส่วนหนึ่งไม่สามารถปรับตัวเข้ากับระบบการศึกษาแบบใหม่ เพื่อนใหม่ สภาพแวดล้อมใหม่ ตลอดจนการมีปัญหาด้านสังคม เป็นผลกระทบต่อสภาพจิตใจและการเรียน ส่งผลให้ผลการเรียนตกต่ำหรือพ้นสภาพจากการเป็นนักศึกษา เพราะนักศึกษามาเรียนด้วยเหตุผลหลายประการ เช่น ใกล้บ้าน เรียนตามเพื่อน พ่อแม่ออกรถรถยนต์ให้ เป็นต้น วิทยากรได้ให้ผู้เข้าร่วมอบรมได้มีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน โดยการเสนอภาพต่าง ๆที่สื่อถึงพฤติกรรมของนักเรียน ภาพการให้การศึกษา และดูวีดีโอจำลองเหตุการณ์การฟังที่จะเปลี่ยนชีวิตที่เหลือของเขา และยกตัวอย่างสถานการณ์จริง ประสบการณ์ต่าง ๆที่วิทยากรเคยให้การปรึกษา จะเห็นได้ว่าผู้ที่ให้การปรึกษาแก่นักศึกษาได้ดีนั้นคือ อาจารย์ที่ปรึกษาเพราะว่ามีความใกล้ชิด เข้าถึงนักศึกษา ดังนั้นก่อนที่อาจารย์ที่ปรึกษาจะให้การปรึกษาต้องรู้กระบวนการและขั้นตอนให้การปรึกษา ดังนี้
กระบวนการให้การปรึกษามีดังนี้
1) การสร้างสัมพันธภาพ
2) ขั้นสำรวจปัญหา
3) เข้าใจปัญหาและสาเหตุของความต้องการ
4) ขั้นวางแผนแก้ไข
5) การยุติการปรึกษาและติดตามผล
ขั้นตอนและทักษะที่ใช้ให้การปรึกษา มีดังนี้
- สำรวจปัญหา ใช้ทักษะ การใส่ใจ การถาม การให้กำลังใจ การเงียบ
- เข้าใจปัญหา ใช้ทักษะ การใส่ใจ การถาม การเงียบ การทำให้กระจ่าง
- การกำหนดปัญหา ใช้ทักษะ การซ้ำความ การสะท้อนความรู้สึก การสะท้อนเนื้อหา
- ร่วมหาทางแก้ไข ใช้ทักษะ การตีความ การสรุปความ
- ประเมินทางเลือกที่เป็นไปได้ ใช้ทักษะ การถาม การเผชิญ หน้าการถาม การสรุปความ
- ตัดสินใจทางเลือกที่ดีที่สุด ใช้ทักษะ การใส่ใจ การถาม การให้กำลังใจ การสรุปความ
- หาวิธีแก้ปัญหานั้น ใช้ทักษะ การถาม การสะท้อนความรู้สึก การสรุปความ
นอกจากนี้อาจารย์ที่ปรึกษาหรือครูผู้สอนต้องเข้าใจธรรมชาติของนักศึกษาว่าไม่ชอบการตักเตือน ต่อหน้าเพื่อน ๆ ควรชมเชยในที่แจ้ง ครูมีไว้สร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับศิษย์ ครูต้องสอนให้ถึงแก่นของศาสตร์นั้น ๆ คือ ครูรู้ ครูรัก ครูเข้าใจ ต้องชื่นชมในสิ่งที่เขามี ให้กำลังในสิ่งที่เขาไม่มี ฟังอย่างลึกซึ้ง การชมอย่างจริงจังพฤติกรรมที่เหมาะสม ขอบคุณในความตั้งใจดีของเด็ก อยากให้เด็กแก้ไขพฤติกรรมใดให้บอกเจาะจง ขอโทษบ้างหากจะทำให้สถานการณ์ดีขึ้น ให้อภัยได้และมองไปข้างหน้า ในการตัดสินการกระทำว่าใครถูกหรือผิด อย่าตัดสินว่าคนอื่นผิด เพียงเพราะคิดว่าเราถูก การให้คำปรึกษาทั้งผู้ให้การปรึกษาและผู้รับการปรึกษาต้องมีจิตใจที่สมบูรณ์ เข้าใจ ยอมรับ จริงใจ สายสัมพันธ์ การปรึกษามิใช่รอคอยให้เด็กเดินเข้ามาหาเราตามหน้าที่ มุมมองที่เด็กมองเรากับที่เรามองเด็กต่างกัน การปรึกษาไม่ใช่การสัมภาษณ์เก็บข้อมูล แม้ว่าการปรึกษาจะมีการซักถามกันบ้าง การปรึกษาไม่ใช่การให้ความคิดเห็นหรือคำแนะนำอย่างเดียวเท่านั้น แต่จะมีการให้ความคิดเห็น/คำแนะนำกันบ้าง ฉะนั้นอาจารย์ที่ปรึกษาและนักศึกษาที่อยู่ในความดูแล เมื่อได้พบปะพูดคุยกันอย่างใกล้ชิด ได้รับการปรึกษาที่ถูกต้อง ทำให้ทราบถึงปัญหา และอุปสรรคต่างๆ ในการเรียนของนักศึกษา จะทำให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันและส่งผลต่อการศึกษาของนักศึกษา ตลอดจนทำให้นักศึกษาประสบความสำเร็จในการศึกษาต่อไป