บทความ การจัดการความรู้ (Knowledge management – KM) ด้านการวิจัย
เรื่อง “การพัฒนาผลงานวิจัยอย่างมีคุณภาพ”
ความสำคัญและที่มา
เพื่อให้งานวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีคุณภาพ และสามารถเผยแพร่งานได้สมภาคภูมิตลอดจนนำมาเพื่อการขอพิจาณากำหนดตำแหน่งทางวิชาการของอาจารย์ มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่อาจารย์ควรจะมีความรู้ในการพัฒนาผลงานวิจัยอย่างมีคุณภาพ จึงเป็นที่มาของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากอาจารย์ภายในคณะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญ ตลอดจนการศึกษาค้นค้วาข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ
สรุปประเด็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ดังนี้
- งานวิจัยที่มีคุณภาพควรเป็นอย่างไร
- งานวิจัยจะมีคุณภาพนั้นต้องเริ่มตั้งแต่กระบวนการวิจัย และควบคุมกำกับทุกขั้นตอนของการวิจัย
- การมีผู้ทรงคุณวุฒิมาช่วยให้ข้อเสนอแนะจะทำให้โครงร่างการวิจัยมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น อาจารย์ผู้ทำวิจัยจะมั่นใจมากขึ้น
- ต้องเริ่มจากตัวอาจารย์เองต้องเข้าใจกระบวนการวิจัยก่อน
- การทำงานวิจัยในประเด็นที่สนใจซ้ำ ๆ ค้นคว้ามาก ๆ อ่านมาก ๆ ทำให้เกิดการเรียนรู้ด้านการทำวิจัยเปรียบเสมือนการพัฒนาตนเองในด้านการวิจัยด้วย
- งานวิจัยที่มีคุณภาพแสดงว่า Research Methodology ต้องถูกต้องชัดเจน
- ควรเป็นงานวิจัยที่มีผู้รับประโยชน์สามารถนำประโยชน์ไปใช้ได้โดยตรง สามารถต่อยอดงานวิจัยเพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
- ควรเป็นงานวิจัยที่มีการบูรณาการศาสตร์มากกว่าหนึ่งศาสตร์เป็นต้นไป เช่น การบูรณาการด้านสาธารณสุขกับงานด้านไอที เป็นต้น
2) Methodology (ระเบียบวิธีวิจัย) ที่ทำให้งานวิจัยมีคุณภาพควรเป็นอย่างไร
1. วิธีวิจัย จะเลือกใช้วิธีวิจัยแบบใด เช่นการวิจัยแบบสำรวจ การวิจัยแบบกึ่งทดลอง การวิจัยเชิงคุณภาพ หรือใช้หลาย ๆ วิธีรวมกัน ขึ้นอยู่กับความถนัดของอาจารย์เช่นอาจารย์บางท่านอาจจะถนัดงานวิจัยเชิงบรรยาย อาจารย์บางท่านอาจจะถนัดงานวิจัยกึ่งทดลอง แต่พึงระลึกเสมอว่างานวิจัยทุกแบบมีคุณค่าเสมอ
2. แหล่งข้อมูลจะเก็บข้อมูลจากแหล่งใดบ้าง
3. ประชากรที่จะศึกษา ต้องกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างให้ถูกต้อง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้เหมาะสมกับงานวิจัยที่กำลังศึกษาหรือไม่
4. วิธีการสุ่มตัวอย่าง ควรอธิบายว่าใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบใด ขนาดตัวอย่างมีจำนวนเท่าไร จะเข้าถึงกลุ่มตัวอย่างได้อย่างไร
5. วิธีการเก็บข้อมูลระบุว่าจะใช้วิธีการเก็บข้อมูลอย่างไร มีการใช้เครื่องมืออะไร ทดสอบเครื่องมืออย่างไร
6. การประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูล จะทำอย่างไร ใช้สถิติอะไรบ้างในการวิเคราะห์ข้อมูล
- การทบทวนวรรณกรรมควรเป็นอย่างไร
- การทบทวนวรรณกรรมในบทที่ 2 ควรเขียนแบบบูรณาการ จากนั้นนำไปใช้ในบทที่ 5 ได้
- การทบทวนวรรณกรรมจะเลือกที่ตัวแปรคล้ายกับงานวิจัยที่จะศึกษาแล้ว note ไว้ เช่นงานวิจัยนี้ผลว่าอย่างไร ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป เพื่อนำมาต่อยอดงานวิจัยของเรา
4) การเลือกเครื่องมือวิจัยเพื่อให้งานวิจัยที่มีคุณภาพ ควรเลือกใช้อย่างไร
1. ตรงกับตัวแปรที่เราศึกษา
2. ดูค่า แอลฟาของครอนบาค (0.7-0.85 ถือว่าดี)
3. เครื่องมือกลางใช่ว่าจะดีเสมอไป อาจารย์ต้องพิจารณาเครื่องมือที่จะใช้นั้นครบ Dimension หรือไม่
4. ควรแปลเครื่องมือจากต้นฉบับที่เป็นภาษาอังกฤษจะดีกว่า
5. การสร้างเครื่องมือ ต้องดูนิยามศัพท์ของตัวแปร ว่ามีกี่ Dimension ซึ่งต้องครบทุก Dimension
5) การอภิปรายผลงานวิจัยควรเป็นอย่างไร
1. การอภิปรายผลการวิจัยต้องตรงกับวัตถุประสงค์การวิจัย ตรงกับคำถามการวิจัย และตรงกับผลการวิจัย
2. ข้อจำกัดของการวิจัย ควรเขียนด้วย ถ้างานวิจัยไม่ Sig. ควรอภิปรายให้ชัดเจน
3. ข้อแนะนำการอภิปรายผลต้องอ้างอิงบทความในวารสารที่จะลงตีพิมพ์ด้วยจะดีมาก
6) ระบบและกลไกงานวิจัยที่คณะและวิทยาลัยต้องดำเนินการต่อไป เพื่อให้งานวิจัยมีคุณภาพมากขึ้น
- ทำให้เห็นวิวัฒนาการของงานวิจัยของคณะและวิทยาลัยดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง
- จัดให้มีขวัญและกำลังใจในการผลิตงานวิจัยมากขึ้น เช่น การมอบรางวัลนักวิจัยดีเด่น การมอบเงินรางวัลเล็ก ๆ น้อยเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจ เป็นต้น
- มีผู้ทรงคุณวุฒิจากบุคคลภายนอกประจำสาขาวิชา เพื่อช่วยพิจารณาและผลักดันให้งานวิจัยมีคุณภาพ
- ควรมีการทำวิจัยร่วมกับหน่วยงานภายนอกมากยิ่งขึ้น เช่น ทำวิจัยร่วมกับอาจารย์สถาบันการศึกษา หรือหน่วยงานอื่น หรือบุคคลภายนอก โดยร่วมแรงการทำวิจัยและร่วมทุนการทำวิจัยด้วย
- จัดหาทุนสนับสนุนจากภายนอกมากขึ้น
- ควรมีนักสถิติประจำคณะหรือวิทยาลัย ที่จะให้อาจารย์ในคณะหรือวิทยาลัยปรึกษาได้
- ส่งเสริมสนับสนุนนักวิจัยน้องใหม่ ด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น ระบบพี่เลี้ยง ระบบผู้ช่วยนักวิจัยหน้าใหม่ เป็นต้น
เรียบเรียงโดย : คณะกรรมการประจำคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี