ก.ข้อมูลทั่วไปของโครงการ
1. ชื่อโครงการ การสังเกตการณ์สอนของอาจารย์ โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
2. หน่วยงานที่รับผิดชอบ สำนักงานวิชาการ
3. ที่ปรึกษาโครงการ 1. อธิการบดี 2. รองอธิการบดี (รศ.ดร.วิรัตน์ ธรรมมาภรณ์)
4. ผู้รับผิดชอบโครงการ นางสาวจุฑาพร รัตนมุสิก
5. ระยะเวลาปฏิบัติงาน 8 เดือน คือ ภาคเรียนที่ 1 ตั้งแต่เดือน พฤษภาคม – กันยายน 2555
ภาคเรียนที่ 2 ตั้งแต่เดือน ธันวาคม2555 – กุมภาพันธ์ 2556
6. สถานที่ปฏิบัติงาน วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
ข. ทรัพยากรในโครงการ
7. จำนวนผู้เข้าร่วมโครงการ จำนวน 50 คน
8. รายรับที่เกิดขึ้นในโครงการ -ไม่มี-
ค. รายงานผลการใช้จ่าย -ไม่มี- (ใช้งบประมาณของวิจัย)
ง. รายงานผลการปฏิบัติงานโครงการ
10. สรุปผลการปฏิบัติงานตามกิจกรรมที่ระบุไว้ในแผน (พอสังเขป)
10.1 สำนักงานวิชาการ จัดโครงการการสังเกตการณ์สอนของอาจารย์ โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยผู้เข้าร่วมโครงการเป็นอาจารย์ประจำวิชา ในภาคเรียนที่ 1 มีจำนวน 50 คน และภาคเรียนที่ 2 มีจำนวน 48 คน การดำเนินการ แต่งตั้งคณะกรรมการซึ่งประกอบด้วย ฝ่ายวิชาการ คณบดี หัวหน้าสาขาวิชา และอาจารย์ผู้สอน สังเกตการสอนโดยการประเมินผลตามแบบฟอร์มการสังเกต และสะท้อนผลการสังเกตให้อาจารย์ผู้สอนทราบ เพื่อนำไปปรับปรุงแก้ไขการสอน ซึ่งผลการสังเกตการณ์สอน อาจารย์มีพัฒนาการสอนในภาคเรียนที่ 2 ดีกว่าภาคเรียนที่ 1 หลังการเสร็จสิ้นการสังเกตการสอนแล้วมีการคัดเลือกผู้ที่มีการสอนดีเด่นแต่ละคณะ เพื่อมอบรางวัล การสอนดีเด่น จำนวน 3 รางวัล คณะละ 1 รางวัล
10.2 ผลการพัฒนารูปแบบการสอน พบว่า รูปแบบการสังเกตการสอน ควรประกอบด้วย 1.องค์ประกอบของผู้สังเกตการสอน โดยการแต่งตั้งคณะกรรมการสังเกตการสอน ซึ่งประกอบด้วย คณบดี หัวหน้าสาขาวิชา และรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการหรือหัวหน้าสำนักงานวิชาการ 2. ผู้สอนเป็นผู้เลือกรายวิชาและเนื้อหาที่สอนตามตารางสอนของวิทยาลัย 3.ใช้กระบวนการสังเกตตามแนวทางของการนิเทศแบบคลินิก (Clinical Supervision) โดยดำเนินการดังนี้คือ 1) กำหนดวันนัดหมายตามความต้องการของผู้สอน 2) ศึกษาและทำความเข้าใจแผนการสอน 3) ดำเนินการสังเกตการสอนและบันทึกการสังเกต 4) สรุปผลการสังเกต โดยคณะกรรมการสังเกตการสอนประชุมร่วมกัน 5) สร้างความเข้าใจผลการสังเกตร่วมกับผู้สอน พร้อมทั้งรับฟังความคิดเห็นของผู้สอนอย่างกัลยาณมิตร และหาแนวทางการพัฒนาร่วมกัน 4. การนำผลการสังเกตไปพัฒนาการสอน และสรุปผลการสังเกตการสอนให้คณบดีแต่ละคณะนำไปใช้ในการติดตามผลการพัฒนาการสอนของอาจารย์
11. การบรรลุเป้าหมายโครงการ
|
เป้าหมายโครงการ |
ตัวชี้วัด |
ผลลัพธ์ตามตัวชี้วัด |
การบรรลุเป้าหมาย |
|
|
บรรลุ |
ไม่บรรลุ |
|||
|
เชิงปริมาณ |
|
|
|
|
|
- ร้อยละ 100 ของจำนวนอาจารย์ ทั้งหมด ที่ผ่านการสังเกตการสอน |
จำนวนอาจารย์ที่ผ่านการสังเกตการสอน ในภาคเรียนที่ 1 จำนวน 50 คน คิดเป็นร้อยละ 100 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 48 คน (อาจารย์ลาออก 3 คน เข้าใหม่ 1 คน) คิดเป็นร้อยละ 100 |
ü |
|
|
|
เชิงคุณภาพ |
|
|
|
|
|
คะแนนของอาจารย์ภาคเรียนที่ 2 สูงกว่าภาคเรียนที่ 1 ทุกคณะ ซึ่งสรุปตามคณะได้ดังนี้
ภาค 1 = 3.62 ภาค 2 = 4.04 - คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาค 1 = 3.57 ภาค 2 = 4.03 - คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ภาค 1 = 3.65 ภาค 2 = 3.83
|
ü
|
|
|
12. ปัญหา อุปสรรคและแนวทางแก้ไข
|
ปัญหาและอุปสรรค |
แนวทางแก้ไข |
|
|
สรุปข้อเสนอแนะจากการประชุม
เรื่อง จัดการความรู้เกี่ยวกับการสังเกตการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
วันพุธที่ 31 ตุลาคม 2555 ณ ห้องราชาวดี วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
-------------------------------------------------
ตามที่ฝ่ายวิชาการ ได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมบุคลากรสายวิชาการ เกี่ยวกับการสังเกตการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2555 ณ ห้องราชาวดี วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ มีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 51 คน จากทั้งหมด 57 คน
สำนักงานวิชาการ ขอสรุปผลการประชุม ดังนี้
- กำหนดการสังเกตการสอนประจำภาคเรียนที่ 2/2555 จะดำเนินการตั้งแต่วันที่ 3 ธันวาคม 2555 ถึง วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2556
- ในภาคเรียนที่ 2/2555 ให้อาจารย์ทุกคนร่วมเป็นกรรมการสังเกตการสอนอย่างน้อยคนละ 1 ครั้ง โดยร่วมกับคณบดี และหัวหน้าสาขาวิชา หรือฝ่ายวิชาการ ในการเข้าไปสังเกตการสอน
- ผลการสังเกตการสอนของอาจารย์ ในภาคเรียนที่ 1/2555 จำนวน 50 คน ปรากฏว่า คะแนนอยู่ระหว่าง 3.00 – 4.28 (พอใช้ – ดี) โดย คณะวิทยาการจัดการ มีคะแนนเฉลี่ยรวม = 3.66 คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มีคะแนนเฉลี่ยรวม = 3.57 และ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีคะแนนเฉลี่ยรวม = 3.60 ลักษณะการสอนในภาพรวมสรุปได้ดังนี้
|
ข้อคิดเห็น ภาคเรียนที่ 1/2555 |
ข้อคิดเห็น ภาคเรียนที่ 2/2555 |
|---|---|
|
ข้อดี 1) มีทักษะการอธิบายดี 2) มีความรู้ความสามารถในเนื้อหาที่สอน 3) มีความตั้งใจ มุ่งมั่นในการสอน
|
ข้อดี 1) มีทักษะการอธิบายดี 2) มีความรู้ความสามารถในเนื้อหาที่สอน 3) มีการกระตุ้นให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการเรียนการสอน 4) มีปฏิสัมพันธ์กับนักศึกษา 5) มีกิจกรรมการเรียนการสอนที่หลากหลาย 6) สร้างบรรยากาศในการเรียนดี |
|
ข้อควรปรับปรุงและข้อเสนอแนะ 1) ควรมีการสรุปเน้นเป็นระยะ ๆ มีจังหวะ มีการ ขยายความในการบรรยาย 2) ควรมีการยกตัวอย่างประกอบมาก ๆ เช่น ตัวอย่างที่เป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน 3) ควรออกแบบกิจกรรมให้นักศึกษามีส่วนร่วม ในกระบวนการเรียนการสอน เช่น การอภิปรายกลุ่ม การนำเสนอ 4) การเสริมแรงเมื่อนักศึกษาในกระบวนการ เรียนการสอนยังไม่ดีพอ 5) สื่อ Power Point บางรายวิชามีเนื้อหามาก เกินไป รูปแบบไม่ดึงดูดความสนใจ 6) ปฎิสัมพันธ์กับนักศึกษาไม่ทั่วถึง เมื่อนักศึกษา เข้าห้องเรียนสาย 7) การรายงานหน้าชั้น นักศึกษาขาดความพร้อม8) ขาดการ ส่งเสริมให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการเรียนการสอน 9) วิธีสอนเน้นอาจารย์ให้ความรู้เป็นส่วนใหญ่ ขาดการสอนที่ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
|
ข้อควรปรับปรุงและข้อเสนอแนะ 1) ให้นักศึกษามีส่วนร่วมในการแสดงความคิด สร้างสรรค์ 2) ควรมีการเสริมแรงในทางบวกเป็นรายบุคคล 3) ควรมีการสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมทุกครั้งที่สอน 4) ไม่ควรเน้นคะแนนในการสอบมากเกินไป |
มีการแบ่งกลุ่มเพื่อระดมความคิดเห็นจำนวน 6 กลุ่ม และนำเสนอในที่ประชุม ในประเด็นต่อไปนี้
- การพัฒนาการเรียนการสอนจากผลการสังเกต
- ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสังเกตการสอน
- การแก้ปัญหาการขาดเรียนและมาสายของนักศึกษา
ผลจากการระดมความคิดเห็นจากการประชุม สรุปได้ดังนี้
1. การพัฒนาการเรียนการสอนจากผลการสังเกต
1.1 ปรับปรุงสื่อการสอนให้ทันสมัย กระตุ้นความสนใจของผู้เรียน เช่น สื่อมัลติมิเดีย สื่อรูปภาพ ให้มีสีสัน ขนาดตัวหนังสือพอเหมาะ
1.2 จัดกิจกรรมการเรียนการสอนในรายวิชาบรรยาย ให้นักศึกษาได้ศึกษาค้นคว้า และอภิปรายในห้องเรียน หรือการแสดงบทบาท
สมมติ การเล่นเกมส์
1.3 ให้นักศึกษาทุกคนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอน โดยมีอาจารย์คอยให้แนะนำ
1.4 อาจารย์ควรมีปฏิสัมพันธ์กับนักศึกษาให้ทั่วถึงทั้งห้อง
1.5 ปรับวิธีการให้คะแนนตามสภาพความเป็นจริงของนักศึกษา โดยเพิ่มคะแนนการทำกิจกรรม ลดคะแนนการสอบ
1.6 ให้มีการค้นคว้าจากแหล่งเรียนรู้ภายนอกเพิ่มเติม เช่น การศึกษาดูงาน ทัศนศึกษา
1.7 น้ำเสียงของอาจารย์ควรดังและมีเสียงสูงเสียงต่ำบ้าง
1.8 ควรจัดอบรมเรื่องการใช้Mind Mapping
1.9 ให้สำนักงานวิชาการจัดอบรมการสอนแก่อาจารย์ใหม่ รวมถึงอาจารย์ท่านอื่น ๆ ที่ยังมี เทคนิคการสอน และบุคลิกภาพที่ไม่ดีเท่า
ที่ควร ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทุกคณะในวิทยาลัย
1.10 ปรับบุคลิกภาพของอาจารย์ให้ดูดี เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับนักศึกษา
1.11 ผู้สอนควรสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมในการสอนทุกครั้ง เช่น การไหว้ การคัดลอกงานของผู้อื่น
1.12 ให้สอนภาษาอังกฤษที่สามารถใช้ได้ในสถานการณ์จริงไม่ใช่สอนแบบเดิมคือแปลให้นักศึกษาเข้าใจความหมายของคำศัพท์
และประโยค
1.13 ควรใช้เอกสารหรือเนื้อหาที่มีอยู่รอบ ๆ ตัว หรือที่ใช้จริงในชีวิตประจำวัน เป็นข้อมูลในการสอน โดยเฉพาะวิชาภาษาอังกฤษ
1.14 พัฒนาเทคนิคการสอน เพื่อนำสู่บทเรียนให้น่าสนใจ ดึงดูดผู้เรียน
2. ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสังเกตการสอน
2.1 คณะกรรมการสังเกตการสอนควรสังเกตให้ครบตามเวลาที่สอนตั้งแต่ต้นจนจบ
2.2 ให้อาจารย์ที่ได้ผลการประเมินดีมาสาธิตการสอนเป็นตัวอย่าง หรือเชิญอาจารย์ผู้สอนแต่ละท่าน ไปดูอาจารย์ที่สอนดีใน
ห้องเรียนจริง
2.3 ควรใช้กล้องวิดีโอ หรือกล้องวงจรปิดหรือจัดห้องสำหรับสังเกตการสอน ดีกว่าให้กรรมการเข้ามานั่งในห้อง เพราะผู้สอนและผู้
เรียนรู้สึกอึดอัดไม่เป็นธรรมชาติ
2.4 ควรใช้บุคลภายนอกเข้าร่วมสังเกตการสอน เพื่อลดความลำเอียงของการให้คะแนน
2.5 คณะกรรมการควรมีความรู้ในรายวิชาที่ไปสังเกตการสอน
2.6 ไม่ควรแจ้งการสังเกตการสอนล่วงหน้าให้ผู้รับการสังเกตการสอนทราบ เพราะจะได้เห็นการสอนในสภาพจริง
2.7 กรณีที่สอนหลายวิชาให้คณะกรรมการสังเกตการสอนเป็นผู้เลือกรายวิชาที่จะสังเกตการ สอนเอง ไม่ต้องสอบถามจากอาจารย์
ผู้สอน
2.8 ควรเพิ่มอุปกรณ์การสอนในห้องเรียน เช่น ไมค์ลอย รีโมทเลื่อน Power Point
3. การแก้ปัญหาการขาดเรียนและมาสายของนักศึกษา
3.1 อาจารย์ควรเป็นแบบอย่างที่ดี ไม่ขาด ไม่สาย เมื่อถึงเวลาสอนให้ดำเนินการสอนเลย
3.2 นักศึกษาที่ขาดเรียนบ่อย ๆ ควรแจ้งให้ผู้ปกครองทราบ
3.3 ใช้บทลงโทษ เช่น ให้ทำการบ้าน หรือให้ทำรายงาน เพิ่มขึ้น
3.4 ให้เข้าเรียนได้แต่ไม่เช็คชื่อให้
3.5 เก็บคะแนนกิจกรรมในห้องทุกคาบและแสดงให้นักศึกษาเห็นผลคะแนนเก็บเป็นระยะๆ
3.6 อาจารย์ควรพัฒนามนุษยสัมพันธ์หรือความมีไมตรีจิตที่ดี เพื่อให้นักศึกษาสนใจในการเรียน
3.7 อาจารย์ผู้สอนต้องมาถึงห้องสอนก่อนนักศึกษาไม่ควรเข้าห้องสาย
3.8 เสริมแรงด้วยการให้คะแนนนักศึกษาที่มาเรียนทุกคาบและไม่มาสาย
3.9 อาจารย์ผู้สอนควรรายงานพฤติกรรมการเรียนให้อาจารย์ที่ปรึกษาทราบทุกสัปดาห์กรณีนักศึกษาขาดเรียน/มาสาย
3.10 กำหนดกฎกติกาการเข้าชั้นเรียนตั้งแต่คาบเรียนแรก
3.11 ควรนำระเบียบของวิทยาลัยมาใช้กรณีนักศึกษามีเวลาเรียนไม่ถึง 80% ไม่ควรอนุญาตให้เข้าสอบ
3.12 จัดทำสถิตินักศึกษาที่มาสายติดหน้าห้องและประกาศรายชื่อผู้ที่มาเรียนครบ
3.13 จัดทำแฟ้มประวัตินักศึกษาแต่ละคน ในการเข้าเรียน ขาดเรียน มาสาย หรือการส่งงานพร้อมระบุชื่อ เบอร์โทรศัพท์ของผู้ปกครอง
และอาจารย์ที่ปรึกษาไว้ด้วย
3.14 กรณีอาจารย์ผู้สอนตักเตือนแล้วพฤติกรรมของนักศึกษาไม่เปลี่ยนแปลง สมควรส่งให้นักจิตวิทยาให้คำแนะนำ
