สรุปองค์ความรู้ที่ได้รับ
ประเด็นความรู้ ด้านการผลิตบัณฑิต
หัวข้อการจัดการความรู้ การเป็นอาจารย์มืออาชีพ : การสอนโดยใช้กระบวนการวิจัย
วิทยากร รองศาสตราจารย์ ดร.เรณุมาศ มาอุ่น
หน่วยงานที่จัด สำนักงานวิชาการ วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
วัน เดือน ปี ที่ดำเนินการ 10 ธันวาคม 2557
การสอนโดยใช้กระบวนการวิจัย (Research Based Instruction)
การสอนโดยใช้กระบวนการวิจัย มาจากแนวคิดสำคัญคือการเน้นให้ผู้เรียนสามารถแสวงหาความรู้และสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง โดยการสอนวิธีนี้มีพื้นฐานมาจาก การเรียนการสอนแบบสืบสวน การสอนโดยใช้กระบวนการวิจัย จึงหมายถึง การจัดการเรียนการสอน เนื้อหาสาระของวิชานั้นๆ โดยใช้กระบวนการ ทักษะการวิจัย มาเป็นวิธีการสอน อย่างมีลำดับขั้นตอนตามความยากง่ายของการใช้กระบวนการวิจัย
การสอนโดยใช้กระบวนการวิจัยมีลำดับขั้นตอนดังนี้
ขั้นที่ 1 ศึกษาหลักการความรู้จากตำราเอกสารและการสอนของผู้สอน
ขั้นที่ 2 เรียนรู้ผลการวิจัยจากการศึกษาค้นคว้าและการสอน
ขั้นที่ 3 เรียนรู้โดยการศึกษางานวิจัย
ขั้นที่ 4 ทำรายงานเชิงวิจัย
ขั้นที่ 5 ทำวิจัยฉบับเล็ก
ขั้นที่ 6 ทำการวิจัยภายใต้การนิเทศ / เป็นผู้ช่วยวิจัย
ขั้นที่ 7 ทำงานวิจัยด้วยตนเอง
(ที่มา: ฉลองศรี พิมลสมพงษ์, 2547)
เมื่อพิจารณาขั้นตอนของการจัดการเรียนการสอนโดยใช้กระบวนการวิจัยตามแผนภูมิข้างต้น จะเห็นได้ว่าขั้นที่ 1 ถึงขั้นที่ 4 นั้นสามารถนำมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีได้อย่างเหมาะสม เพราะเป็นการจัดให้ผู้เรียนได้แสวงหาความรู้ได้ด้วยตนเองโดยการแนะนำและช่วยเหลือของอาจารยืผู้สอน ส่วนขั้นที่ 5 ถึงขั้นที่ 7 ควรนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนในระดับบัณฑิตศึกษา เพราะจะช่วยให้ผู้เรียนได้พิจารณาทักษะกระบวนการวิจัยและสามารถทำการวิจัยได้ด้วยตนเอง วึ่งเป็นไปตามจุดมุ่งหมายของการศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษา
สรุป การจัดการเรียนการสอนในระดับอุดมศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพเป็นกระบวนการที่เป็นปฏิสัมพันธ์ 2 ทางระหว่างอาจารยืผู้สอนกับผู้เรียน ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ คือ เป็นผู้ที่กำลังจะเป็นผู้ใหญ่หรือเป็นผู้ใหญ่เต็มตัวแล้ว ดังนั้นการจะจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลตามจุดมุ่งหมายของการผลิตบัณฑิตของมหาวิทยาลัยได้นั้น อาจารย์ผู้สอนซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการเรียนการสอน นอกจากต้องเป็นผู้มีความรู้เชิงเนื้อหาวิชาที่สอนอย่างเป็นเยี่ยมแล้ว ยังจะต้องเป็นผู้ที่เข้าใจธรรมชาติการเรียนรู้ พร้อมทั้งต้องมีทักษะการสอนที่เป็นเยี่ยมอีกด้วย