รายงานสรุปองค์ความรู้ (Knowledge Asset : KA)
เรื่อง
แนวทางการพัฒนาผลงานสหกิจศึกษาและการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน (CWIE)
สู่บทความวิจัยเพื่อการตีพิมพ์เผยแพร่
หน่วยงาน
คณะวิทยาศาสตร์สุขภาพและเทคโนโลยี
วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้
ปีการศึกษา2568
1. หลักการและเหตุผล
การจัดการเรียนการสอนในรายวิชาสหกิจศึกษาและการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน (Cooperative and Work Integrated Education: CWIE) มุ่งเน้นให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการ พร้อมทั้งประยุกต์ใช้ความรู้และทักษะที่ได้จากการศึกษาเพื่อแก้ไขปัญหา พัฒนางาน หรือสร้างนวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการของหน่วยงาน
ผลลัพธ์สำคัญของรายวิชาดังกล่าว คือ ผลงานวิจัย โครงงานพัฒนา หรือผลงานนวัตกรรมที่นักศึกษาได้ดำเนินการร่วมกับสถานประกอบการ ซึ่งผลงานเหล่านี้มักมีข้อมูลเชิงประจักษ์และผลการดำเนินงานที่สามารถนำมาต่อยอดเป็นผลงานวิชาการได้
อย่างไรก็ตาม ผลงานของนักศึกษาจำนวนมากยังสิ้นสุดอยู่เพียงการประเมินรายวิชาและการนำเสนอผลการดำเนินงาน โดยไม่ได้รับการพัฒนาต่อยอดสู่การเผยแพร่ในระดับวิชาการ ดังนั้น อาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชาและอาจารย์นิเทศจึงมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุน วิเคราะห์ และพัฒนาผลงานดังกล่าวให้เป็นบทความวิจัยที่มีคุณภาพ สามารถเผยแพร่ในวารสารวิชาการหรือการประชุมวิชาการได้
2. วัตถุประสงค์ขององค์ความรู้
- เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการต่อยอดผลงาน CWIE สู่บทความวิจัย
- เพื่อส่งเสริมให้อาจารย์พัฒนาผลงานร่วมกับนักศึกษา
- เพื่อเพิ่มจำนวนผลงานตีพิมพ์เผยแพร่ของคณะ
- เพื่อสร้างวัฒนธรรมการวิจัยร่วมระหว่างอาจารย์ นักศึกษา และสถานประกอบการ
3. องค์ความรู้ที่ได้รับ
3.1 การคัดเลือกผลงานที่มีศักยภาพ
ผลงานที่เหมาะสมสำหรับการพัฒนาเป็นบทความวิจัยควรมีลักษณะดังนี้
- มีปัญหาหรือประเด็นการศึกษาที่ชัดเจน
- มีการเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ
- มีผลลัพธ์ที่สามารถวิเคราะห์และอภิปรายผลได้
- มีประโยชน์ต่อสถานประกอบการหรือชุมชน
- มีความแปลกใหม่หรือสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง
ตัวอย่างผลงาน
สาขาเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัล
- ระบบสารสนเทศ
- เว็บไซต์
- แอปพลิเคชัน
- สื่อดิจิทัล
- ระบบฐานข้อมูล
- การวิเคราะห์ข้อมูล
- ระบบ IOT
สาขาสาธารณสุขชุมชน
- โครงการส่งเสริมสุขภาพ
- การป้องกันโรค
- การพัฒนาคุณภาพชีวิต
- การสำรวจพฤติกรรมสุขภาพ
- การจัดการสุขภาพชุมชน
- การพัฒนานวัตกรรมสุขภาพ
3.2 การวิเคราะห์ช่องว่างและกำหนดประเด็นวิจัย
อาจารย์และนักศึกษาควรร่วมกันวิเคราะห์ผลงานเดิมเพื่อค้นหาประเด็นที่สามารถต่อยอดเป็นงานวิจัย เช่น
- ปัญหาที่พบในการดำเนินงาน
- ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ
- ผลกระทบที่เกิดขึ้นหลังการพัฒนา
- ความพึงพอใจของผู้ใช้งาน
- ประสิทธิภาพของนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น
จากนั้นกำหนดวัตถุประสงค์ คำถามวิจัย และกรอบแนวคิดการวิจัยให้ชัดเจน
3.3 การปรับรูปแบบจากรายงานโครงงานสู่บทความวิจัย
รายงานสหกิจศึกษามักมีรายละเอียดจำนวนมาก ขณะที่บทความวิจัยต้องนำเสนอสาระสำคัญอย่างกระชับ
องค์ประกอบหลักของบทความวิจัยประกอบด้วย
- บทคัดย่อ
- บทนำ
- วัตถุประสงค์การวิจัย
- วิธีดำเนินการวิจัย
- ผลการวิจัย
- อภิปรายผล
- ข้อเสนอแนะ
- เอกสารอ้างอิง
การเขียนควรเน้นการวิเคราะห์ข้อมูลและเชื่อมโยงผลการวิจัยกับแนวคิด ทฤษฎี หรือผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
3.4 การเขียนบทความวิจัยร่วมระหว่างอาจารย์และนักศึกษา
การพัฒนาบทความวิจัยควรดำเนินการในลักษณะการทำงานร่วมกัน
บทบาทของนักศึกษา
- จัดเตรียมข้อมูลและหลักฐานจากการดำเนินงาน
- สรุปผลการดำเนินงาน
- สนับสนุนการวิเคราะห์ข้อมูล
บทบาทของอาจารย์
- ให้ความช่วยเหลือนักศึกษาสกัดประเด็นวิจัย จัดระเบียบข้อมูล วิเคราะห์ผล เชื่อมโยงทฤษฎี
- ให้คำปรึกษาด้านระเบียบวิธีวิจัย
- ปรับปรุงการเขียนเชิงวิชาการ
- ตรวจสอบคุณภาพบทความ
- ให้คำแนะนำในการเลือกวารสาร
3.5 การเลือกวารสารและการเตรียมต้นฉบับ
เกณฑ์การเลือกวารสาร
- สอดคล้องกับสาขาวิชา
- อยู่ในฐานข้อมูลที่ได้รับการยอมรับ
- มีขอบเขตเนื้อหาตรงกับบทความ
- มีรูปแบบการเขียนที่ชัดเจน
ผู้เขียนควรศึกษาข้อกำหนดของวารสารอย่างละเอียดก่อนส่งบทความ
4. แนวทางการดำเนินงานของคณะ
ขั้นตอนที่ 1 คัดเลือกผลงาน CWIE ที่มีศักยภาพ
ขั้นตอนที่ 2 แต่งตั้งอาจารย์พี่เลี้ยงด้านงานวิจัย
ขั้นตอนที่ 3 วิเคราะห์ประเด็นวิจัยและจัดทำโครงร่างบทความ
ขั้นตอนที่ 4 พัฒนาต้นฉบับบทความร่วมกับนักศึกษา
ขั้นตอนที่ 5 ตรวจสอบคุณภาพและความถูกต้องทางวิชาการ
ขั้นตอนที่ 6 ส่งบทความเข้าสู่กระบวนการพิจารณาตีพิมพ์
ขั้นตอนที่ 7 ติดตามผลและปรับปรุงบทความตามข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิ
5. ปัจจัยความสำเร็จ
- การเลือกผลงานที่มีศักยภาพ
- อาจารย์มีความรู้ด้านการวิจัยและการตีพิมพ์
- นักศึกษามีข้อมูลและหลักฐานการดำเนินงานที่ครบถ้วน
- สถานประกอบการให้ความร่วมมือในการใช้ข้อมูล
- มีระบบพี่เลี้ยงด้านการเขียนบทความวิจัย
- ผู้บริหารสนับสนุนการสร้างผลงานตีพิมพ์ร่วมระหว่างอาจารย์และนักศึกษา
6. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- เกิดผลงานวิจัยที่ต่อยอดจากรายวิชาสหกิจศึกษาและการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน
- เพิ่มจำนวนบทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่
- ส่งเสริมการทำวิจัยร่วมระหว่างอาจารย์และนักศึกษา
- สร้างเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการกับสถานประกอบการ
- ยกระดับคุณภาพผลงานวิชาการของคณะ
7. สรุปองค์ความรู้
รายวิชาสหกิจศึกษาและการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงานเป็นแหล่งข้อมูลและองค์ความรู้ที่มีคุณค่าสำหรับการพัฒนางานวิจัยและผลงานวิชาการ อาจารย์สามารถนำผลงานของนักศึกษามาวิเคราะห์ ต่อยอด และพัฒนาเป็นบทความวิจัยร่วมกับนักศึกษาได้อย่างเป็นระบบ โดยอาศัยกระบวนการคัดเลือกผลงาน การวิเคราะห์ประเด็นวิจัย การปรับรูปแบบการเขียน และการเตรียมต้นฉบับตามมาตรฐานวิชาการ ซึ่งจะช่วยเพิ่มจำนวนผลงานตีพิมพ์ ส่งเสริมวัฒนธรรมการวิจัย และยกระดับคุณภาพทางวิชาการของคณะในระยะยาว