สรุปข้อเสนอแนะข้อเสนอโครงการวิจัยที่ขอรับคำปรึกษาจาก ดร.อุทัย ดุลยเกษม
วันที่ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๘ ณ ห้องราชาวดี วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ (SCT)
๑. โครงการวิจัย เรื่อง“ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในอำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ข้อสังเกต
(๑) โครงการวิจัยนี้พัฒนาดีขึ้นมากจากเดือนที่แล้ว
(๒) กรอบแนวคิดและวิธีวิทยาการวิจัยเดินทางถูกทางมากขึ้น แต่ยังมีข้อบกพร่องบางประการ ดังจะเห็นได้จาก
ก. หน่วยการวิเคราะห์เป็น ปัจเจกบุคล โดยใช้กลุ่มตัวอย่างจำนวน ๔๐๐ คน (n=400)
ข. ตัวแปรตาม(Y) คือ ระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง ซึ่งมีใช้เกณฑ์วัดด้วย Likert Scale
ค. ตัวแปรอิสระคือ เพศ (a), อายุ (b), สถานภาพ (c), ระดับการศึกษา (d), อาชีพ (e), รายได้ (f)
ซึ่งอาจเขียนเป็นสมการได้ ดังนี้
Y= f (a+b+c+d+e+f+……+k)+E
ง. การวิเคราะห์ข้อมูล อ้างว่าจะใช้ Inferential Statisticsแต่กลับบอกว่าใช้ ความถี่และร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ด้วยเหตุดังนั้น จึงต้องปรับปรุงเพิ่มเติมให้ถูกต้องในประเด็นต่อไปนี้
(๑) การเลือกกลุ่มตัวอย่าง ๔๐๐ คน มีวิธีการเลือกอย่างไร จากประชากรจำนวน ๑๑๔๐๐๔ คน ใช้การสุ่มแบบ Randomหรือไม่
(๒) การวัดตัวแปรตามด้วยLikert Scale จะมีปัญหาเพราะ “ระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง” ผู้ที่ตอบแบบสอบถาม อาจจะเข้าใจการมีส่วนร่วมทางการเมืองคนละระดับกันหรือคละกันก็ได้ เช่น อาจจะเป็นการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับชาติหรือการมีส่วนร่วมทางการเมืองระดับท้องถิ่น เป็นต้น เพราะฉะนั้นต้องทำให้ชัดเจน
(๓) การวัดตัวแปรอิสระที่เป็นแบบ Nominal Scale เข่น เพศ อาชีพ และการวัดตัวแปรอิสระที่เป็น Categoryเช่น ช่วงของรายได้ ต่ำกว่า ๓,๐๐๐ บาท ๓,๐๐๐-๖,๐๐๐ บาท ฯลฯ ใช้อะไรเป็นเกณฑ์ มีหลักฐานอะไรสนับสนุนว่า คนที่มีรายได้ต่อเดือน ๓,๐๐๐-๖,๐๐๐ บาท จะระดับส่วนร่วมทางการเมืองมากหรือน้อยกว่าคนที่มีรายได้ ๖,๐๐๐-๙,๐๐๐ บาท ฯลฯ
(๔) ตัวแปรอิสระ อื่นๆ ไม่มีความเกี่ยวข้องกับระดับการมีส่วนร่วมทางการเมืองเลยหรือ เช่น พื้นที่อยู่อาศัย (คนอยู่ในเมือง กับคนอยู่ในชนบท)
(๕) ช่วงเวลาที่ต้องการทราบ “ระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง” ของประชาชน เป็นช่วงปีไหน บอกให้ชัดเจน
(๖) การออกแบบการวิจัยที่มีตัวแปรตามและตัวแปรต้น
(๗) การออกแบบการวิจัยตามที่เขียนเป็นรูปสมการนั้น หมายความว่า ผู้วิจัยต้องการจะอธิบายให้เห็นว่า ระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง (ตัวแปรตาม) จะมีความแปรปรวนตามตัวแปรอิสระตัวไหนมากที่สุด เพราะฉะนั้นการวิเคราะห์ข้อมูลต้องใช้ Inferential Statistics เช่น Multiple Regression Analysis หรือ Path Analysisหรือ สถิติชั้นสูงตัวอื่นๆซึ่งขึ้นอยู่กับการวัดตัวแปรจะเป็นแบบไหนและที่สำคัญการใช้สถิติแบบนี้ การเลือกกลุ่มตัวอย่างต้องเป็นแบบ Randomแต่ที่แน่ๆคือใช้ Descriptive Statistics เช่นร้อยละหรือ ความถี่ ไม่ได้ เพราะฉะนั้นต้องแก้ไขให้ถูกต้อง
๒. โครงการวิจัยเรื่อง “ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลทุ่งสง”
ข้อสังเกต
(๑) งานวิจัยชิ้นนี้ ใช้ “หน่วยการวิเคราะห์” ระดับปัจเจกบุคคล คือ “ผู้ป่วยโรคเบาหวาน”
(๒) จากจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานที่โรงพยาบาลทุ่งสงจำนวน ๒,๖๐๐ ตน (ประชากร) ผู้วิจัยได้เลือก “กลุ่มคัวอย่าง” ด้วยการใช้สูตร ได้จำนวนกลุ่มตัวอย่าง ๓๓๕ คน
(๓) ในจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวาน ๓๓๕ คนนี้ ผู้วิจัย ทำกรอบแนวคิดไว้ว่า
“พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วย” (Y) ทั้ง ๓๓๕ คน มีความแตกต่างกัน (วัดจาก พฤติกรรมบางอย่าง เช่น การหลีกเลี่ยงสิ่งเสพติด เช่น บุหรี่ เหล้า ฯลฯ การจัดการความเครียด การช่วยเหลือพึ่งพาระหว่างกัน การบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย ฯลฯ)
และความแตกต่างของ “พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ”ของผู้ป่วยโรคเบาหวานทั้ง ๓๓๕ คนนี้ ขึ้นอยู่กับ “แรงสนับสนุนทางสังคม” (a)ซึ่งวัดจาก แรงสนับสนุนด้านอารมณ์ แรงสนับสนุนด้านข้อมูลและแรงสนับสนุนด้านทรัพยากร และการรับรู้ประโยชน์ของพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ (b)
ซึ่งอาจเขียนเป็นสมการอย่างง่ายได้ดังนี้ Y=F(a + b+………….+k) + E
ประเด็นที่ต้องปรับปรุงแก้ไข
๑. ถ้างานวิจัยนี้เป็นการวิจัยที่เลือกใช้การวิเคราะห์ข้อมูลแบบเชิงปริมาณ (Quantitative Data Analysis) การสุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคเบาหวานจากประชากร (Population)จำนวน ๒,๖๐๐ คน เพื่อให้ได้กลุ่มตัวอย่าง ๓๓๕ คน จะต้องสุ่มด้วยวิธีการสุ่มที่เป็น Random
๒. กรอบแนวคิดแบบY= f(a + b) นั้นมีโอกาสที่จะเป็น Specification Errorเพราะสาเหตุของการแสดงพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานอาจจะมีมากกว่า ตัวแปร ๒ ตัว ที่ระบุไว้
๓. การออกแบบการวิจัยในลักษณะนี้ การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการทางสถิติจะต้องใช้Inferential Statisticsเพราะฉะนั้น การวัดตัวแปรต้องวัดออกมาเป็นตัวเลขจริง (Real number) ปัญหาคือ จะวัดตัวแปรอย่างไรทั้งตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม
๓. โครงการวิจัยเรื่อง “คุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางพาราประจำปี ๒๕๕๘ กรณีศึกษาอำเภอทุ่งสง”
ข้อสังเกต
(๑) การตรวจสอบเอกสาร ไม่ค่อยตรงประเด็น
(๒) งานวิจัยนี้ต้องการที่จะรู้(Research Question)ว่า “ระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางพารา” ที่มีสวนยางเป็นของตนเองจำนวนไม่เกิน ๕๐ ไร่และมีรายได้หลัก (เกินกว่าร้อยละ ๘๐) มาจากการทำสวนยางพารา
(๓) เกษตรกรชาวสวนยางพาราที่มีคุณสมบัติตามข้อ (๒) ในอำเภอทุ่งสงมีอยู่ ๑๓,๐๗๔ ครัวเรือน ผู้วิจัยใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตร ได้กลุ่มตัวอย่างมา ๔๐๐ ครัวเรือนและจัดสัดส่วนกับจำนวนครัวเรือนในแต่ละตำบล และใช้กระบวนการสุ่ม ๓ วิธี คือ Cluster Sampling; Simple Random Sampling; Accidental Sampling ซึ่งมีความสับสนว่าจะสุ่มอย่างไร จึงจะได้กลุ่มตัวอย่าง ๔๐๐ คน
(๔) “ระดับคุณภาพชีวิต”ของ “ครัวเรือน” เกษตรกรชาวสวนยางพารา วัดจากสิ่งต่อไปนี้
๔.๑. ชีวิตครอบครัว
๔.๒. ชีวิตการทำงาน
๔.๓. ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ
๔.๔. สุขภาพอนามัย
๔.๕. ชีวิตในชุมชน
(๕) ระดับคุณภาพชีวิตของแต่ละครอบครัวทั้ง ๕ ด้าน ได้จากการสอบถามครัวเรือน (หัวหน้าครัวเรือน???)
ประเด็นที่ต้องปรับปรุง
๑. การสุ่มครัวเรือนทำอย่างไรจึงจะได้ ๔๐๐ ครอบครัวและกระจายในทุกตำบลทำให้ชัดเจน
๒. การถามเรื่อง “ระดับคุณภาพชีวิต” จำนวน ๕ ด้าน ยังไม่มีความชัดเจน เช่นชีวิตในชุมชน แปลว่าอะไรที่เป็นรูปธรรม
๓. การให้ครัวเรือนเป็นผู้ตอบคำถามทั้ง ๕ ด้านนี้ การเข้าใจหรือการตีความความหมายของคำจะไม่เหมือนกันในแต่ละครอบครัว เช่น สุขภาพอนามัย หรือ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ฯลฯ เพราะฉะนั้นต้องทำคำนิยามให้ชัดเจนและต้องมีตัวบ่งชี่ชัดเจนในแต่ละประเด็น
๔. ในการเก็บรวบรวมข้อมูล มีเหตุผลอะไรที่ต้องเก็บข้อมูลในตอนที่ ๑ และตอนที่ ๒ ซึ่งมีรายละเอียดมากกมาย จะเอาข้อมูลไปทำอะไร (ในแง่วิจัย)
๔. โครงการวิจัยเรื่อง “การแก้ปัญหาเด็กติดเกมด้วยการปรับเปลี่ยนจากผู้เล่นเป็นผู้สร้าง”
ข้อสังเกต
๑. ผู้วิจัยจะทำการทดลองกับเด็กนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖ จำนวน ๔๐ คน (ชายและหญิง???)
๒. การทดลองจะกระทำโดยการฝึกทักษะและการเรียนรู้การพัฒนาเกม
คำถาม
สิ่งที่ผู้วิจัยอยากรู้คือ “หลังจากเด็ก ๔๐ คนนี้ผ่านการฝึกอบรมการพัฒนาเกม” เสร็จแล้ว เด็กเหล่านี้จะเลิกเป็นนักเล่นเกม มาเป็นนักสร้างเกม หรือไม่
๕. โครงการวิจัยเรื่อง “ปัจจัยในการตัดสินใจเลือกเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีของ SCT”
ปัญหา
๑. นักวิจัยต้องการรู้ว่าปัจจัยอะไรที่มีผลต่อการตัดสินใจมาเรียนที่ SCT หรืออยากรู้ว่า กลุ่มตัวอย่างมีความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยในการตัดสินใจในการเลือกเข้าเรียน