สำนักงานวิชาการ จัดทำโครงการ การวัดและประเมินผลตามผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับรายวิชา ประจำปีการศึกษา 2568 โดยให้อาจารย์ทุกคณะวิชาได้ร่วมแลกเปลียนเรียนรู้กัน โดยมีองค์ความรู้ที่ได้ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการวัดผล มีดังนี้
1)แบบทดสอบ 2)การสังเกต 3)แบบประเมินตนเอง 4)แบบประเมินจากผู้อื่น 5)การสัมภาษณ์ ข้อสอบที่ผู้สอนใช้ มีทั้งข้อสอบแบบปรนัย ข้อสอบแบบอัตนัย ข้อสอบแบบปฏิบัติ แฟ้มสะสมงาน และข้อสอบแบบโครงงาน ซึ่งข้อสอบแต่ละประเภทจะมีทั้งข้อดี ข้อจำกัดแตกต่างกัน หากต้องการนำไปใช้ในการออกแบบหลักสูตรหรือวางแผนการสอน สามารถเลือกใช้แบบผสม (Hybrid) เพื่อให้เหมาะกับจุดประสงค์และเนื้อหาที่สอนมากที่สุด
ปัจจุบันมีการออกแบบทดสอบในสมัยใหม่ดังนี้ 1)การประเมินความสามารถในการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)ใช้คำถามที่กระตุ้นให้นักเรียนต้องวิเคราะห์ สังเคราะห์ หรือประเมินข้อมูล โดยเน้นที่การเข้าใจข้อเท็จจริงและการใช้เหตุผลอย่างมีวิจารณญาณ 2)การประเมินทักษะการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์การใช้ปัญหาทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ที่ต้องการการวิเคราะห์และวิธีการที่หลากหลายในการหาคำตอบ 3)การประเมินความสามารถในการสร้าง (Creativity)แบบทดสอบอาจออกแบบให้ผู้เรียนสร้างงานที่สะท้อนถึงความคิดสร้างสรรค์ เช่น การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ การออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือการแก้ปัญหาที่ไม่สามารถทำได้ด้วยวิธีที่เป็นทางการ 4)การทดสอบแบบโปรเจ็กต์ (Project-Based Assessments)การใช้การทดสอบที่ไม่ใช่แค่การสอบในห้องเรียน แต่เป็นการประเมินจากการทำโปรเจ็กต์หรือการศึกษากรณีที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง นักเรียนจะต้องทำงานเป็นกลุ่มหรือทำการศึกษาวิจัยและนำเสนอผลงาน 5)การใช้เทคโนโลยีในการประเมิน การใช้แพลตฟอร์มการทดสอบออนไลน์ 6)การประเมินผลที่เน้นการเรียนรู้ในระยะยาว (Formative Assessment)การประเมินที่เกิดขึ้นในระหว่างการเรียนรู้ 7)การประเมินความสามารถในการทำงานร่วมกัน (Collaboration)แบบทดสอบที่เน้นการทำงานเป็นกลุ่มหรือการเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่น ประเภทของการทดสอบที่ใช้ในสมัยใหม่
1.แบบทดสอบที่ปรับเปลี่ยนได้ (Adaptive Tests)แบบทดสอบที่สามารถปรับระดับความยากตามความสามารถของผู้เรียน โดยใช้ระบบอัลกอริธึมในการคำนวณความยากของคำถาม
2.แบบทดสอบที่ใช้หลายช่องทาง (Multimodal Assessments)เช่น การทดสอบที่มีทั้งคำถามแบบเลือกตอบ, การเขียน, การพูด หรือการทำโปรเจ็กต์
3.การทดสอบที่เน้นการประเมินทักษะการทำงานจริง (Authentic Assessment)เช่น การใช้แบบทดสอบที่มีสถานการณ์จำลองหรือการทำงานที่เกี่ยวข้องกับอาชีพต่างๆ เช่น การสอบด้านการแพทย์หรือวิศวกรรม
4.การประเมินโดยใช้เครื่องมือการวิเคราะห์ (Data-Driven Assessment)เช่น การใช้แอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มที่สามารถบันทึกและประมวลผลข้อมูลเกี่ยวกับผลการเรียนรู้ของนักเรียน
5.การใช้สื่อหลายรูปแบบ (Multimedia Assessments) เช่น การทดสอบที่นักเรียนต้องรับชมวิดีโอแล้วตอบคำถาม หรือการทดสอบที่มีการอธิบายกรณีศึกษาในรูปแบบต่างๆ
โดยสรุป การออกแบบแบบทดสอบสมัยใหม่จะเน้นการประเมินทักษะที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อให้ได้ภาพรวมที่ครบถ้วนและแท้จริงของความสามารถและการเรียนรู้ของผู้เรียน มากกว่าการทดสอบที่จำกัดแค่ทักษะพื้นฐานเช่นการจำข้อมูล